De bruine rat wordt beschreven in het faunabeheerplan predatie 2022-2026.

Ratten worden in Friesland ervaren als een toenemend probleem. De bruine rat is geen door de Wet natuurbescherming beschermde diersoort. Voor particulieren is het bestrijden van ratten met gif NIET meer toegestaan. Op grond van art. 3.26 lid 1 onderdeel d sub 5 is het WEL toegestaan ze te doden met klemmen of met het geweer. Luchtdrukwapens vallen hier echter NIET onder. De FBE heeft aan de provincie op 2 november 2020 een opdracht gevraagd voor het gebruik van een luchtdrukgeweer bij de bestrijding van ratten. Deze geldt NU NOG NIET. Zie verzoek om opdracht bruine rat en onderbouwing bruine rat

De FBE is bezig een faunabeheerplan op te stellen, zie 200913 fbp damhert Frl. Omdat het bestuur van de FBE op dit moment niet voltallig is kan het faunabeheerplan niet vastgesteld worden. Omdat beheer van de groeiende populaties damherten wel nodig is heeft de FBE op 7 januari 2021 aan gedeputeerde staten gevraagd om dat via een opdracht mogelijk te maken, zie 210107 brief GS damherten:

zie ook interview Omrop Fryslân op 19 maart 2021

https://www.omropfryslan.nl/nijs/1043160-faunabehear-hopet-op-hartbeslut-fan-provinsje

Ganzenbeleid van de provincie

Het ganzenbeleid van de provincie staat in de Fryske Guozzeoanpak 2017-2020.  Nota Fryske Guozzenoanpak 2017

De provincie heeft haar ganzenbeleid geëvalueerd in de Update 2019 Fryske Guozzeoanpak

Ganzenbeheer

Het ganzenbeleid is door de Faunabeheereenheid uitgewerkt in een aantal faunabeheerplannen:

Het Faunabeheerplan 2014-2019 vormt de basis voor de ontheffing overzomerende grauwe gans 2018-2023, zie Ontheffingen.

Het Faunabeheerplan Winterganzen vormt de basis voor uitvoering van de provinciale vrijstelling voor schadebestrijding die beschreven is in de Verordening Wet Natuurbescherming Fryslân 2017, zie art. 5.6 voor de vrijstelling.

Het Faunabeheerplan Winterganzen vormt tevens de basis voor bescherming van winterganzen, zie kaart met beschermde gebieden van de provincie Fryslân. Door te klikken op de knop ‘content’ kunt u ganzenslaapplaatsen, foerageergebieden en locaties waar maatwerkafspraken gemaakt zijn bekijken, zie Kaart ganzenslaapplaatsen, foerageergebieden en maatwerkafspraken

Voor een overzicht van de beheermogelijkheden per soort en per periode, zie 200920 schema ganzen

Canadese gans

Voor de Canadese gans geldt een landelijke vrijstelling. Deze vrijstelling is momenteel NIET VAN KRACHT omdat er geen goedgekeurd faunabeheerplan is. Schadebestrijding op de Canadese gans is daarom tot nader bericht NIET TOEGESTAAN.

Dat er momenteel geen schadebestrijding op vrijgestelde soorten mogelijk is, vloeit voort uit de uitspraak van de Raad van State van 19 mei 2023 dat de onderbouwing voor de landelijke vrijstelling aan dezelfde eisen dient te voldoen als elke andere vrijstelling, ontheffing of opdracht. Dit houdt in dat er gegevens verzameld moeten worden waarmee aannemelijk gemaakt kan worden dat er voor de Canadese gans sprake is van belangrijke schade als de landelijke vrijstelling niet opnieuw wordt verleend. Het faunabeheerplan Vrijgestelde soorten 2023-2028, dat in concept gereed was, kon vanwege de invoering van deze nieuwe eis niet vastgesteld worden en omdat deze gegevens niet beschikbaar zijn, is het ook niet mogelijk om de conceptversie van het faunabeheerplan aan te passen.

Om opnieuw gebruik te kunnen maken van een landelijke vrijstelling, is er dringend data nodig over de omvang van de schade die dreigt te ontstaan als er geen afschot als schadebestrijdingsmiddel ingezet mag worden. Schademeldingen in het SRS-systeem, tegemoetkomingsaanvragen en de daaruit voortvloeiende taxaties zijn van groot belang om de door de Canadese gans veroorzaakte schade inzichtelijk te maken.

Lees hier meer over >>

Onderzoek naar effect ganzenverjaging op schade en op weidevogels

Rondom de Deelen en ten oosten van Dokkum is in 2019 een proef uitgevoerd of ganzen door het ganzenbeleid van de provincie Fryslân efficiënt in de ganzenfoerageergebieden geconcentreerd kunnen worden om landbouwschade in andere gebieden te beperken. Ook is gekeken naar het moment waarop jagers met de verjaging beginnen op de dag. Tenslotte is gekeken naar de effecten op weidevogels.  Voor een samenvatting van de resultaten zie

effecten van verjaging op vraatschade door ganzen, samenvatting

Rapportages

De FBE rapporteert jaarlijks aan de Provincie over het gebruik van de vrijstelling en van de ontheffingen.

Rapport Zomerganzen 2016

Rapport Zomerganzen 2017

Rapport Zomerganzen 2018-2019

Rapportage Winterganzen 2016-2017

Nestreductie 2018 – eieren

Sovon-rapport Tellingen_zomerganzen 2016-2018

Nieuwsbrief ganzen maart 2017

Nieuwsbrief Ganzen oktober 2018

Laatste Ganzennieuwsbrief nr 2 maart 2019 met adequaat gebruik; formulier om de afwezigheid van ganzen te registreren

De provincie Fryslân heeft het verzoek van de FBE voor een verlenging van de ontheffing knobbelzwanen 2015-2019 niet gehonoreerd, waardoor afschot van knobbelzwanen in het kader van schadebestrijding niet meer toegestaan is. In het kader van de zorgplicht kunnen ernstig lijdende dieren wel worden afgemaakt. Dit is momenteel het geval bij zwanen met vogelgriep, zie onderstaande informatiebrief van de provincie.

210107 Informatiebrief Euthanaseren zwanen-1

Rapportage Knobbelzwaan 2015-2016

Rapportage Knobbelzwaan 2016-2017

Rapportage Knobbelzwaan 2018-2019

De bestrijding van kokmeeuw en zilvermeeuw gebeurt alleen door aangewezen uitvoerders in aangewezen gebieden en perioden.

Voor de bestrijding van aardmuis, veldmuis en woelrat is GEEN machtiging nodig en hoeft GEEN schademelding te zijn gedaan. Bestrijding mag echter NIET worden uitgevoerd met het geweer.

Reebeheer

Per 18 juni 2019 is het nieuwe beleid voor reeën geïntroduceerd, zie wijziging beleid reebeheer Fryslân en Beleidskader bescherming en beheer ree Fryslân. De methode die eerder gebruikt werd, waarbij het beheer van de populatie gebaseerd werd op een draagkrachtberekening, was verouderd. Ondanks het beheer van reeënpopulaties bleef het aantal aanrijdingen met reeën toenemen, met als gevolg materiële schade, lichamelijk letsel en dode, verminkte of gewonde dieren. Om die reden is besloten het nieuwe beleid voor het beheer van reeën te baseren op de openbare veiligheid, waaronder ook de verkeersveiligheid valt. Op verzoek van Provincie Fryslân zal de FBE het beheer in Friesland zodanig inrichten dat het aantal aanrijdingen met reeën per jaar niet boven de vastgestelde aantallen uitkomt: maximaal 500 op de vaste wal, maximaal 10 op Ameland en maximaal 5 op Terschelling.

FBE Fryslân heeft een Faunabeheerplan Ree 2020-2024 opgesteld. Hierin staat beschreven hoe de FBE de uitvoering van het reebeheer gaat aanpakken. Het faunabeheerplan is op 2 juni 2020 goedgekeurd door Gedeputeerde Staten, zie goedkeuring GS fbp ree. De provincie Friesland is conform het faunabeheerplan ingedeeld in vier zones, zoals weergegeven is op deze kaart: Overzicht zonering reebeheer 2021. Of raadpleeg deze topografische kaartbladen voor een meer gedetailleerde weergave: zonering 01C – 06F   zonering 06G – 11H   zonering 12C – 17A. Gedeputeerde Staten heeft op 17 december 2019 een opdracht reebeheer 2020-2024 afgegeven met een motivering van dit besluit. Het verdere proces voor de uitvoering van het faunabeheerplan is beschreven in uitvoering fbp ree 2020-2024.

De registratie en preventie van aanrijdingen met reeën is afgestemd met de betrokken wegbeheerders en is beschreven in het Rapport overleg wegbeheerders. Er is ook een valwildcoördinator aangesteld. Het beleid voor reebeheer met als uitgangspunt de openbare veiligheid is over het eerste halfjaar van 2021 geëvalueerd. De uitkomsten van deze evaluatie zijn beschreven in Resultaten ree 2021-1.

Overige faunabeheergegevens

Definitieve faunabeheergegevens Ree 2014-2020

Rapport faunabeheergegevens Ree 2014-2019

Onderzoek reebeheer Terschelling en Ameland

In 2017-2018 heeft FBE Fryslân onderzoek laten doen naar het reebeheer op de gesloten leefgebieden Terschelling en Ameland, zie Onderzoek reebeheer Terschelling-Ameland. Opgemerkt wordt dat de resultaten voor deze specifieke eilandsituaties niet zonder meer vertaald kunnen worden naar de vaste wal. De FBE heeft naar aanleiding van dit rapport advies uitgebracht aan de provincie: Advies reebeheer Terschelling-Ameland.

Reetellingen

Reeën worden elk voorjaar door de wildbeheereenheden geteld volgens het Landelijk_telprotocol_reeën VHR. De teldata worden jaarlijks vastgesteld. Het betreft twee weekenden in de eerste helft van maart. In deze periode is verstoring door (agrarische) bewegingen in het veld minder aan de orde en de reeën laten zich dan nog goed zien. Ook zal er dan nog sprake zijn van wintersprongen, terwijl die later in het seizoen, met het beter worden van het weer afnemen. Bovendien is er met het steeds zachter worden van de Nederlandse winters in deze periode geen sprake meer van relevante wintersterfte.

Veelgestelde vragen over reebeheer

Wat moet een reebeheerder bij zich hebben?

  • een grondgebruikersverklaring;
  • de jachtakte;
  • een exemplaar van de opdracht aan de FBE;
  • de door de WBE aan de jachtaktehouder verstrekte machtiging;
  • wildmerken.

 

In welke periodes mag afschot worden gepleegd?

  • geiten, smalreeën, mannelijke en vrouwelijke kalveren van 1 januari tot en met 31 maart en van 1 oktober t/m 31 december;
  • jaarlingen en oudere bokken het gehele jaar.

 

Binnen welke tijden mag afschot worden gepleegd?

  • 1 april tot en met 14 september: een uur voor zonsopgang tot een uur na zonsondergang;
  • 15 september tot en met 31 maart: een halfuur voor zonsopgang tot en met een halfuur na zonsondergang.

 

Gezelschap: de gemachtigde mag zich door maximaal twee andere jachtaktehouders laten vergezellen.

 

Registratie in FRS:

  • Afschot dient binnen 24 uur gemeld te worden in het FRS.
  • Verkeersslachtoffers en ander valwild dienen ook gemeld te worden in het FRS.

Voor de roek geldt een provinciale vrijstelling. Deze vrijstelling is momenteel NIET VAN KRACHT omdat er geen goedgekeurd faunabeheerplan Vrijgestelde soorten is. Schadebestrijding op de roek is daarom tot nader bericht NIET TOEGESTAAN.

Dat er momenteel geen schadebestrijding op vrijgestelde soorten mogelijk is, vloeit voort uit de uitspraak van de Raad van State van 19 mei 2023 dat de onderbouwing voor landelijke vrijstellingen aan dezelfde eisen dienen te voldoen als elke andere vrijstelling, ontheffing of opdracht. Dit houdt in dat er gegevens verzameld dienen te worden waarmee aannemelijk gemaakt kan worden dat er voor de roek sprake zal zijn van belangrijke schade  als de provinciale vrijstelling niet opnieuw wordt verleend. Het faunabeheerplan Vrijgestelde soorten 2023-2028, dat in concept gereed was, kon vanwege de invoering van deze nieuwe eis niet vastgesteld worden en omdat deze gegevens niet beschikbaar zijn, is het op dit moment ook niet mogelijk om de conceptversie van het faunabeheerplan aan te passen.

Om opnieuw gebruik te kunnen maken van een provinciale vrijstelling, is er dringend data nodig over de omvang van de schade die dreigt te ontstaan als er geen afschot als schadebestrijdingsmiddel ingezet mag worden. Schademeldingen in het SRS-systeem, tegemoetkomingsaanvragen en de daaruit voortvloeiende taxaties zijn van groot belang om de door de roek veroorzaakte schade inzichtelijk te maken.

Lees hier meer over >>

De steenmarter wordt beschreven in het faunabeheerplan predatie 2022-2026.

Het vangen en doden van steenmarters vindt in 2022 plaats op basis van pilot-

ontheffingen aan de afzonderlijke Collectieven. Deze zullen geëvalueerd worden

en gebruikt worden door de FBE om een nieuwe ontheffing aan te vragen met

ingang van 1 december 2022.

De vos is een soort die onder de landelijke vrijstelling voor afschot valt. Schadebestrijding is in het kader van predatiebeheer in de gehele provincie mogelijk op basis van het goedgekeurde Faunabeheerplan Predatie 2022-2026.

Op 23 november 2023 is door Provincie Fryslân de Ontheffing Vos met kunstlicht 2023-2026 verleend.

De onderstaande rapportages geven een beeld van de verspreiding en de waarnemingsfrequentie van de vos en andere nachtactieve predatoren van weidevogels in Friesland. De rapportages zijn tot stand gekomen met behulp van gegevens die jagers vastgelegd hebben bij het beheer van de vos.

Rapportage Vos met kunstlicht 2016-2023

Rapportage Vos met kunstlicht 2016-2022

Wolven schade meldingen

BIJ12 is dagelijks (ook in weekenden en op feestdagen) van 9.00-17.00 uur telefonisch bereikbaar voor meldingen van (vermoedelijke) schade door een wolf aan landbouwhuisdieren. Dit dient u zo spoedig mogelijk gemeld te worden. Dit kan bij BIJ12 op nummer 085-4862222.
Of via een meldingsformulier bij het Wolvenmeldpunt van Wolven in Nederland.  https://www.wolveninnederland.nl/

Aan de hand van de melding en toe te sturen foto’s wordt eerst bepaald of er nader sporenonder-zoek, sectie van het kadaver en DNA -afname (moet binnen 24 uur na het contact) noodzakelijk is.

Operationeel draaiboek wolf

De zwarte kraai is een soort die onder de landelijke vrijstelling voor afschot valt. Schadebestrijding is in het kader van predatiebeheer in de gehele provincie mogelijk op basis van het goedgekeurde faunabeheerplan predatie 2022-2026.

Rapportage Kraai met vangkooi 2017

Op 14 september 2018 heeft de Rechtbank de ontheffing voor het gebruik van de kraaienvangkooi vernietigd, zie:

Uitspraak Rechtbank kraaienvangkooi

De FBE was medebelanghebbende in deze zaak tussen Faunabescherming en de Provincie. Van belang is vooral overweging 5: we kunnen onvoldoende hard maken wat het aandeel van kraaien is in weidevogelpredatie en daarmee wat het belang is van de vangkooi. Voldoende gegevens hierover zijn niet beschikbaar. Ook mag volgens overweging 6 cervicale dislocatie niet als dodingsmethode worden toegepast op gevangen kraaien omdat deze vogels niet in nood verkeren. Hoger beroep bij de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State is mogelijk tot 26 oktober.

Laatste nieuws